Chałupnicy i drobni podwykonawcySposobem na ograniczenie kosztów pracy jest przejście przez wielu podwykonawców do szarej strefy. Szacuje się, że ok. ¼ ludności zawodowo czynnej na świecie pracuje w szarej strefie. Chociaż wytwarzają oni 35% światowego PKB, nieformalni pracownicy nie są chronieni przez prawo, a jakiekolwiek formy kontroli mają znikomy zasięg.
W rezultacie pracownicy szarej strefy:
- nie mają zagwarantowanych umową wynagrodzeń, w związku z czym zarabiają znacznie mniej niż pracownicy formalnie zatrudnieni;
- nie dostają wynagrodzenia w terminie;
- nie mają podpisanych umów o pracę;
- nie mają uregulowanego czasu pracy;
- nie są objęci ochroną socjalną w postaci ubezpieczenia zdrowotnego lub zasiłku dla bezrobotnych;
Jak dotąd warunki zatrudnienia pracowników szarej strefy (głównie kobiet) nie stanowią priorytetu dla większości organizacji rządowych, politycznych czy pracowniczych.
Chałupnicy
Inna formą korzystania z nieformalnej pracy jest przenoszenie części produkcji z fabryk do małych, nieoficjalnych warsztatów lub realizowanie zleceń w domach pracowników. Chałupnicy zajmują się produkcją szerokiej gamy różnych wyrobów na całym świecie, od tradycyjnego rękodzieła po wyroby przemysłowe takie, jak ubrania dla międzynarodowych marek. Podobnie jak w przypadku pracowników fabryk zazwyczaj są to kobiety.
Zatrudnianie chałupników staje się obecnie coraz bardziej popularne ze względu na zwrot ku „elastycznym” formom zatrudnienia. Taki pracownik odpowiada producentowi, ponieważ pozwala mu na szybką i tanią realizację zlecenia. Tania siła robocza w ich przypadku producentów krajów Południa jest głównym elementem przetargowym w walki o zlecenia korporacji odzieżowych.
Dla wielu osób, chałupnictwo wydaje się być dobrym rozwiązaniem. Jednak ich faktyczna „niewidzialność” na rynku pracy, bardzo tymczasowy i niepewny status zatrudnienia, brak ochrony prawnej oraz izolacja od innych pracowników czynią z chałupników jedną z najbardziej wyzyskiwanych grup w branży odzieżowej.
Niewidzialny status chałupników utrudnia im w jeszcze większym stopniu niż pracownikom fabryk zorganizowanie się w obronie własnych praw. Praktycznie nie istnieje kodeks prawny, który chroniłby chałupników, nie ma też narzędzi kontroli warunków pracy
autor: KS
Sonda
Nesletter
Ta strona internetowa powstała dzięki finansowemu wsparciu Unii Europejskiej. Za treść tej strony jest odpowiedzialna wyłącznie Polska Akcja Humanitarna i w żadnym wypadku treść ta nie może być postrzegana jako odzwierciedlenie stanowiska Unii Europejskiej.